طی هفتههای اخیر اینترنت بینالملل به دلیل مسائل امنیتی، با قطعی روبرو شده و در این بین استفاده از هوش مصنوعی و چت جیپیتی نیز به طور کامل غیرممکن است. اینترنت داخلی نیز وضعیت جالبی نداشته اما کم و بیش در دسترس قرار گرفته و حالا باید چشم انتظار ماند تا محدودیتها برداشته شود. در این بین برخی پلتفرمها و سایتها، در حال عرضه هوش مصنوعی ایرانی و یا چت جیپیتی داخلی هستند که برای بسیاری سوال شده که استفاده از آنها چطور است؟ رسانه زومیت به بررسی این موضوع پرداخته و تحلیل کاملی را تحت عنوان «تجربه استفاده از هوش مصنوعی ایرانی در روزهای بیاینترنتی» منتشر کرده که در ادامه میخوانید.
تجربه استفاده از هوش مصنوعی ایرانی
به گزارش مجله بدونید، زومیت نوشت: «بدون اینترنت و دسترسی به مدلهای مطرح هوش مصنوعی، سراغ سرویسهای ایرانی رفتیم تا ببینیم چقدر این پلتفرمها میتوانند پاسخگوی نیازهای کاربران باشند.
شاید وقتی اینترنت وصل شد و پلتفرمهای هوش مصنوعی داخل ایران توانستند بدون خطا، مشکل دسترسی و ارسال کد ورود، کار کنند، ما نیز بتوانیم یک بررسی فنی دربارهی قابلیتها و عملکردشان بنویسیم؛ اما در حال حاضر، این مطلب صرفا تحلیلی است از وضعیت مدلهای هوش مصنوعی ایرانی در این روزها و نهایتا اینکه اگر خواستید از یک سرویس ایرانی استفاده کنید، بدانید که قرار است با چه وضعیتی روبهرو شوید و چه انتظارات و توقعاتی از آنها داشته باشید.
در این روزهای بدون اینترنت، وقتی سوال پیشبینی آبوهوا بیپاسخ گذاشته میشود و «امروز چندمه؟» با پاسخ «متاسفانه من به اطلاعات بهروز رسانیشده دسترسی ندارم.» روبهرو میشود، نمیتوان توقع زیادی از هوش مصنوعی داشت؛ اما، امروز پس از چند ساعت کلنجار رفتن با چند نمونه از هوش مصنوعی ایرانی و پلتفرمها از جمله ویرا، گپجیپیتی، زیگپ و اُکیان، به نتایج زیر رسیدیم:
اول اینکه وبسایت بسیاری از این پلتفرمها در نبود اینترنت، در دسترس نیستند و متوجه شدیم که اکثر آنها، از جمله هوشیار ۲۴، رخشای و هوشینا اصلا باز نمیشوند. در ضمن، از بین وبسایتهای در دسترس که اکثرا نیاز به ثبتنام دارند، گاها با مشکل ارسال نشدن کد ورود روبهرو میشوید. برای دور زدن این مشکل، زیگپ کد را از طریق تماس تلفنی برایتان میخواند و اکیان، کد ورود را در همان صفحهی لاگین به شما نشان میدهد تا وارد کنید (البته در تلاشهای بعدی، دیگر قادر به ورود به حساب نبودیم). فقط ویرا بود که بدون مشکل و در همان تلاش اول، کد را ارسال کرد.
اما مهمترین نکتهای که باید درباره هوش مصنوعی ایرانی بدانید این است که تمام این پلتفرمهای داخلی، از APIهای هوش مصنوعی خارجی استفاده میکنند؛ مثلا مدلهای زیگاپ، گپجیپیتی و اکیان همگی متکی به سرورهای خارج از ایران هستند و تمام مدلهای پیشرفتهشان از جمله جمنای ۳ پرو و مولد ویدیو Sora 2 با قطع اینترنت، دیگر در دسترس نیست. در نتیجه، آنچه فعلا قابل استفاده است، چند مدل سبُک و متنباز است که خدمات بسیار محدودی ارائه میدهند؛ مدلهایی که معمولا با نام خود پلتفرم شناخته میشوند، مثل ویرا و GapGPT 5.2 Lite که صرفا در حد یک چتبات ساده میتوان از آنها انتظار داشت و نه تولید عکس و ویدیو یا تحلیل فایلهای PDF حجیم و نوشتن کد.
اکثر این پلتفرمها رایگان نیستند و حق اشتراک ماهانهی قابلتوجهی دریافت میکنند. خدمات رایگان هم با محدودیتهای زمانی همراه هستند و در بسیاری از موارد، مثل ۵ درخواست در ۱۰ ساعت زیگاپ، کاربرد چندانی برای کاربر ندارند. در مورد گپجیپیتی هم با این پیام روبهرو میشوید که «بهعلت اختلالات اینترنت»، این پلتفرم «بهصورت محدود و ضعیفتر تنها برای کاربرهای دارای بستهی پلاس و پرو فعال است.» در نتیجه، برای استفاده از سرویس محدود گپجیپیتی، حداقل باید اشتراک یکماههی ۳۰۰ هزار تومانی آن را خریداری کنید.
بررسی سایتهای هوش مصنوعی داخلی
در ضمن، پردازش برخی از این مدلها و سایتهای هوش مصنوعی ایرانی بهقدری کُند است که اصلا از انتظار برای دریافت پاسخ منصرف میشوید. در برخی موارد، حتی پس از چند دقیقه انتظار هم جوابی ارسال نمیشود و باید قید درخواستتان را بزنید. اما بیشتر از همه، باید نگران هذیانگویی مدلهایی باشید که از آن استفاده میکنید؛ مشکلی که در روزهای ابتدایی عرضهی مدلها، بهویژه جمنای، حسابی دردسرساز شده بود، اما کمکم از وخامت ماجرا کم شد. حال اگر از جمنای یا چتجیپیتی بپرسید مسعود پزشکیان کیست، بعید میدانم با این پاسخ روبهرو شوید که بازیکن فوتبال است!
ماهیت مولد بودن هوش مصنوعی این است که هر بار سوالی از آن میپرسید، با جواب متفاوت، دستکم در حد نگارش، روبهرو میشوید. اما در ویرا، ما یک سوال را دو بار پرسیدیم و هر بار دقیقا کلمهبهکلمه همان جواب را نشان داد
اکثر مدلهایی که بدون اتصال به اینترنت بینالملل کار میکنند، از پس جواب سوالهای ریاضی ساده، خلاصهی کتابها و ترجمهی متون برمیآیند؛ اما بعید میدانیم نیازهای کاربر ایرانی در این چند سال استفاده از هوش مصنوعی، به همین موارد محدود شود؛ بهویژه چون راهی برای راستیآزمایی همین جوابها هم وجود ندارد و در نتیجه، اکثر پاسخهایی که از هوش مصنوعی دریافت میکنیم، ممکن است اصلا قابلاعتماد هم نباشند.
علاوه بر این، اکثر پلتفرمهای خارجی گزینهای برای جستجوی ناشناس یا امکان استفاده از مدل بدون ذخیرهی تاریخچهی چت ارائه میدهند تا بهنوعی از حریم خصوصی کاربر حفاظت شود، اما ما در پلتفرمهای ایرانی، چنین گزینهای ندیدیم؛ موضوعی که احتمالا باعث شود کاربران تمایل کمتری به استفاده از سرویسهای ایرانی داشته باشند.
جمعبندی
به طور خلاصه، پلتفرمهای هوش مصنوعی ایرانی و فعال در ایران در حال حاضر برای ارائه خدمات کامل، نیازمند تکیه بر سرویسهای خارجی هستند. در نبود دسترسی به اینترنت، این پلتفرمها تنها قادر به پاسخگویی به سوالات ساده و ابتدایی هستند که اغلب فاقد امکان بررسی صحت اطلاعات از طریق منابع معتبر مانند گوگل میباشند. این موضوع نشاندهنده آن است که تا دستیابی به یک هوش مصنوعی ایرانی و کاملاً بومی و مستقل، فاقد وابستگی به APIهای خارجی، راه درازی در پیش داریم.»
خواندن این مقاله را از دست ندهید: سایت های لازم در زمان قطعی اینترنت
